Hece – Haziran ‘10
Düşüncede, Edebiyatta, Sanatta Yerlilik 5
Hasan Aycın/Çizgi 7
I. BÖLÜM: DÜŞÜNSEL/SİYASAL ARKAPLAN (8-216)
Vefa Taşdelen/Felsefe Yapmanın Yerli İmkanları 8
Ali K. Metin/Entelektüel Düşüncenin Yerlilik Perspektifinden Muhasebesi İçin Bir Giriş 17
Necdet Subaşı/Sadakat ve İstismar –Türk Siyasetinde Yerlilik Sorunu– 26
Mustafa Şahin/Yerlilik ve Yer Üzerinden Bir Yere Varabilir miyiz? 29
Murat Erol/Yerlilik İçin Kavramsal ve Anlamsal Bir Çerçeve 33
Lütfi Bergen/İsyandan Dirliğe: Anadolu’da Yerli Olmak 51
Aydın Aktay/Yersiz Yurtsuzlaşmaya (Modernliğe) Kültürel Bir Tepki Olarak… 70
Ali Ayçil/Yerlilik: ‘Harita Yurt’ ile ‘Coğrafî Yurt’ Arasında Muğlak Bir Sınır 86
Ercan Yıldırım/Yurt, Millet, İslâm ve Batılılaşma Ekseninde Türk Düşüncesinin Yerliliği 90
Firdevs Canbaz Yumuşak/Düşünsel Ütopyalar Açısından Yerlilik Sorunu 116
Kurtuluş Kayalı/On Yıl Sonraki Tipik Türk Sosyoloğunun Flu Bir Portresi… 124
Ahmet İnam/Anadolu’ya Gönülle Döşenen Kavram Yolları 130
Kenan Çağan/İdeolojilerin Yerlilik Algısı: ya da ‘Biz’ ve ‘Herkes’ Üzerine 142
Mustafa Aydın/Kültürcülük Sorunu: Kültürün Küresel, Evrensel ve Yerelliği 150
Kadir Canatan/Sömürgecilik Karşısında Yerellik 158
Hilmi Uçan/Yerlilik’te Siyasanın ve Dinin İşlevi 168
M. Murat Özkul/Modern ve Postmodern Sarkacında Yerlilik Düşüncesinin Kıstırılmışlığı 173
Cemal Şakar/Kimlik Krizlerimiz Karşısında Yerlilik Fikirleri 180
Selim Somuncu/Yerlilik Düşüncesi Açısından Yerli, Yaban, Yabancı 187
Mahmut Hakkı Akın/Yabancıda Aranan Yerlilik 192
Mustafa Aldı/Yerliliğin Çelişkili Statükosu 196
Mustafa Tekin/Yerlilik ve Feminizm -Ojeli Tırnaklar ile Kınalı Parmakların… 201
İsmail Arslan/Tarih, Tarih Bilinci ve Yerellik Düşüncesi 208
Sait Mermer/Otur Yer’ine 211
II. BÖLÜM: EDEBİYATTA YERLİLİK (217-338)
Mehmet Narlı/Edebiyatta Yerlilik 217
Ali Pulat/Edebiyatta Yerlilik Nedir? 226
Recep Yıldız/Yerlilik ve Eğitim 231
Dursun Ali Tökel/Yerlilik Kavramından Divan Şiirine Bakmak 245
Ali Emre/Tanzimat Edebiyatı: Bir Yabancılaşmadan Başka Bir Yabancılaşmaya 258
Alâattin Karaca/Yerlilerin Arasındaki Yabancılar Millî Edebiyatçılar ve Köy Romancıları 265
Celâl Fedai/Evrenselin Yerelinde, Yerelin Taşrasında 272
Necati Mert/Yerlilik Açısından Edebiyatta Şehir ve Taşra Sorunu 277
Şaban Sağlık/Edebiyatın Yerel Boyutu Olarak Edebiyat Sosyolojisi 282
Abdurrahim Karadeniz/Yerlilik, Dil ve Görsel Dil 289
Ertan Örgen/Yerliliğin Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Görünümleri 294
Mustafa Zeki Çıraklı/Türk Edebiyatında Yerlilik Üzerine Bir Yol Haritası Denemesi 298
Bekir Şakir Konyalı/Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Yerlilik 305
Ümit Apaydın/Cumhuriyet Döneminde Bir Yerlilik Arayışı: Mavi Anadoluculuk ve… 312
Alev Erkilet/İçerdeki Yabancı, Dışarıdaki Dost: Amin Maalouf ve John Berger… 322
İshak Yetiş/‘Yerli Düşünce’ 330
Mustafa Şerif Onaran/Yerelden Evrensele İnce Memed 334
III. BÖLÜM: SANAT, MİMARİ, RESİM (339-382)
Köksal Alver/Yer ve Mekân Ekseninde Yerlilik 339
Mehmet Öğün/Neyin Mimarisi? 342
Yusuf Civelek/Düzen ve Çeşitlemeden Karmaşıklık ve Çelişkiye: Mimari Güzelliğin… 349
Mustafa Karaosmanoğlu/Mimarlık Evrensellik ve Yerellik Meselesi 359
Ekrem Kahraman/Günümüz Türk Sanatı/Resminin Entelektüel/Siyasal Zemini Üzerine 374
IV. BÖLÜM: SİNEMA, TİYATRO, MÜZİK, TV… (383-441)
Cafer Özgül/Yerli Filim 383
Necip Tosun/Ulusal Sinema Tezi ve Yerlilik Sorunu 390
Salih Nurdağ/Türk Tiyatrosunda Yerlileşme/Adaptasyon Çalışmaları ve Geleneğin… 398
Yalçın Çetinkaya/Yerellik ve Evrensellik Açısından Müzik Dili 406
Savaş Ş. Barkçın/Mûsikîmiz Kimin?: Anlamsız Bir Soruya Anlamlı Bir Cevap 409
Mustafa Selçuk Erarslan/Dinî Duyuş ve Yaşayışın Müziği 416
Bayram Bilge Tokel/Halk Musikimizin Yerli Değerler Yönünden Anlam ve Önemi 419
Mehmet Harmancı/Arabesk Müziğin Yerliliği Meselesi ve Orhan Gencebay Şarkıları 423
Selçuk Küpçük/Türk Pop Müziği ve Yerlilik-Yabancılık Sorunu 426
V. BÖLÜM SORUŞTURMA (442-476)
Turan Koç/Medeniyetin Ben Bilinci 442
İsmail Kıllıoğlu/ Yerlilik Üzerine 444
Recep Duymaz/Yerliliğin Sanat/Estetik Kuramlarımızdaki Yeri 446
Süleyman Hayri Bolay/Yerlilik ve “Komşu Canıyla Durmak” 448
Atasoy Müftüoğlu/Yerliliğe Kapanıp Kalmak 451
Doğan Hızlan/Yerlilik, Önemli ve Unutulmaması Gereken Bir Kavram 453
Ertuğrul Günay/Kültür Dünyasında Yerlilik/Evrensellik Tartışmaları Üzerine 457
Abdullah Şevki/Göçebelikten “Yerliliğe” Değil “Yerleşikliğe” 459
Hüseyin Atlansoy/Yerliler için Kısa Notlar 464
A. Ali Ural/Yerlinin “Yer”i 465
Mustafa Muharrem/Kendilik Bilinci 466
Semih Gümüş 467
Ömer Erdem/Ben Yerli miyim? 468
Ömer Erinç/Bir Yerde Olmak/Bir Yerden Bakmak 469
Mustafa Köneçoğlu/”Doğunun Yedinci Oğlu” Bağlamında Yerlilik ve Aidiyet Sorunsalı 471
Gönül Yonar Utku/Çıkınımızda Ne Var? 473
Erdal Çakır/Yerliliğin Evren (Selliğ)i ya da Zihnimiz Kaç Köşeli Bir Dairedir 475
VI. BÖLÜM: KAYNAKÇA (477-488)
Yusuf Turan Günaydın/Yerlilik Bibliyografyası 477
Kitaplar/477 • Makaleler/477 • Kitaplarda Bölümler/481
Özel Sayılar-Dosyalar/482 • Röportaj, Açıkoturum ve Soruşturmalar/482
Tezler/482
Öykü – Şubat/Mart ‘10
ÖYKÜ GÜNDEMİ
İshak Yetiş Camus’nün Ölümü
Mukadder Değirmenci Grup Yürüyüş’ten Farklı Bir Albüm…
ÖYKÜLER
Cemal Şakar Fragmanlar
Yunus Develi Yeşiller Vadisi Huşû
Feryal Tilmaç Ciğerdendir
Köksal Alver Sandık
Özlem N. Yılmaz Kâğıttan Evler
Güray Süngü Rüzgargülü
Ayşe Şener James Bond Tipi Çanta ya da Babamın…
Deniz Özbeyli Kale
Hasan Aycın Çizgi
DOSYA – ÇAĞDAŞ AFGANİSTAN ÖYKÜSÜ
M. Hüseyin Muhammedî Afganistan’da Kısa Öykünün Geçmişi
Asım Öz Sınır Ülkesinden İç Burkan Acının Altında…
M. Hüseyin Muhammedî Çocuklar Uyanmasın
M. Hüseyin Muhammedî Fâtiyâ
Rehneverd Zeryâb Toprak Altında Uyuyan Güzel
Sekine Muhammedî Asamkadem Hanım
M. Asıf Sultanzâde İşgal
Taki Vâhidî Hayat
Azizullah Nehufte Aşk, Savaş, Delilik
Spojmai Zeryâb Benim Horozum
Halid Nevîsâ Kızıl ile Beyaz
ÖYKÜLER
İffet Oral Babaannem ve Kale
Serkan Türk Gledicha
Fatih Özkafa Kaybolan
Zeynep Hicret Çekme Kat
Esra Demirci Kalıp
Yılmaz Yılmaz Sahipsiz Yaşamak
Asım Öz Nalan Barbarosoğlu’yla Yol Işıkları Üzerine…
Ahmet Y. Sezer Yolculuğa ve Geceye Desen Öyküler
ÖYKÜ KİTAPLIĞI
Mukadder Özgeç Komi ve Kemikler’de Kurmaca ve Gerçek
Reyhane Gümüş Bir Kitap Bir Balta
Naciye Derli Gurbet Yolcuları
149.”Hece”de suç dosyası
Edebiyatın üç vazgeçilmez teması, başka vazgeçilmez temalar arasından öne çıkıyor. Bunlar aşk, suç ve acı kavramlarıdır. Birbirleriyle de sıkı sıkıya ilişkili olan bu kavramlar; özellikle kurmacanın sacayağı sayılabilir. Hece dergisi, bu üç kavramın edebiyat eserlerindeki tezahürünü böyle bir bağlamda irdelemenin önemine vurgu yapıyor. Bu sayıdaki dosyada ilk olarak “suç” gündeme geliyor.
Bir insan davranışının suç olabilmesi için irade eseri olması gerekir. İrade, “dünyanın darası” (Metin Altıok) olan suçun, edebiyat için özgül değerini belirler. Suç, insanın varoluş amacına ne kadar uzaksa, varoluş amacını bulmaya o kadar da yardımcıdır. Suçun en tipik tanımında sınırları çiğnemek vardır. Demek ki suç, hiyerarşik bir toplumun ürünüdür ve özgür bireyin edimidir. Edebiyat, suçun doğasına eğilirken, aynı zamanda bu hiyerarşiyi ve yoruma açık özgürlüğü de sorgular. Dolayısıyla suç, edebiyata konu olurken aynı zamanda etik bir olay da vuku buluyordur.
Suç, insanoğlu için her bakımdan cezbedici bir kavram gibi görünüyor. Bu cazibenin nedenlerinden biri suçun oldukça göreli olmasıdır. Bu, suçun normların yeniden ve yeniden inşası için kullanılabileceği anlamına da gelir. Bu görelilik, aşırılığı bazı koşullarda bağışlatıcı bir neden olabilir mi? Bu aşırılık, Platon’un tanımıyla “ruhsal bir hastalık” olan suçu, edebiyatçının elinde bir meziyete dönüştürebilir mi? Suçu konu edinen edebiyat eserleri, etik bir tutumu benimsemek suretiyle adaletin tecellisi olarak cezayı da anlatmakla yükümlü müdür? Suçun varlığı ancak kanunun varlığıyla hissedildiğine göre, dayanışma yoluyla –sözgelimi bir milletin bir başka millete karşı işlediği- birlikte işlenen suçlar suç olmaktan çıkmakta mıdır? Edebiyatçının sergüzeşti, Dostoyevski’nin metafizik bağımsızlık dediği türden bir suç işleme özgürlüğünü dolaylı olarak olumlarken, kanun sayesinde selamette yaşamak isteyen sıradan bireyin sergüzeştiyle çatışmakta mıdır? Bu dosya bu ve benzeri soruların yanıtlarını aramaktadır.
“Hece”de şehir dosyası
Haziran 2009
MEDENİYET, EDEBİYAT VE KÜLTÜR BAĞLAMINDA ŞEHİRLERİN DİLİ
Mustafa Şahin/Şehirlerin Ruhu
Hasan Aycın/Çizgi
I.Bölüm: Şehir Kurma Düşüncesi
Korkut Tuna/Şehirin Serüveni
Vefa Taşdelen/Antik Kentlere Doğru
Nazan Bekiroğlu/Çünkü Bir Kent Görkeminin Zirvesindeyken Vurulur: Troya
Halil İbrahim Düzenli/Şehir Kurmak: Turgut Cansever’in Muhayyilesi ve Uygulamaları
Kadir Canatan/Bir Tanımlama Çerçevesi: İslam Kültüründe Şehir Kavramı
Ömer İskender Tuluk/Osmanlı Kent Kimliğinin Mistik Öğeleri: Dini Yapılar ve Mezarlıklar
Alev Erkilet/“Düzgün Aileler” “Yeni Gelenler”e Karşı: Korku Siyaseti…
M. Murat Özkul/Şehir ve Yabancılaşma
Mustafa Aydın/Kent Bağlamında Ailenin Dönüşümü
Abdurrahim Karadeniz/Kentin Çağrısı, Köye Dönüşün İmkânsızlığı…
Mete Çamdereli/Şehir ve Yönetişim
Ayşen Şatıroğlu – Oya Okan/Çarşı: Şehrin Toplumsal Merkezi
Köksal Alver/Mahalleye Giriş
Ertan Özensel/Kent ve Suç Üzerine Genel Bir Yaklaşım
Kenan Çağan/Şehrin Tören Merkezinden İktidar Merkezine Dönüşümü
Dursun Ali Tökel/Mezarlıklar Şehrin Nesi Olurlar?..
Ramazan Yelken/Modernizmin Emlakçı Marketinden Postmodernizmin Binbir Çeşit…
Ali K. Metin/Şehir ve Ötekisi
Hilmi Uçan/Batı Şehri ve Küresel Şehir
II. Bölüm: Medeniyet ve Şehir
Kadir Canatan/İbn Haldun Sosyolojisinde Kent ve Kentleşme
Alpaslan Aliağaoğlu/İslam Şehri
Akif Emre/Yerel ve Evrensel Çözümleme Olarak Osmanlı Şehri
Yücel Yiğit/Balkanlar’da Osmanlı Tarihine ve Mimarisine Dokunmak: Prizren Evleri
Ömer Lekesiz/Mekke ve Medine: Allah’ın ve Peygamberin Şehirleri
Akif Emre/Kudüs’ün Ruhu
Mehmet Harmancı/Şam Portresi İçin Fırça Darbeleri
Cihan Aktaş/Eski Şiraz Bahçeleri
Mustafa Demirci/İslam’ın Ümran Şehri: Bağdat
Âtıf Bedir/Dünyanın Anası: Kahire ve Kütüphane Şehir: İskenderiye
Çiğdem Dürüşken/Roma’nın Dilinden Anlamak
Melek Paşalı/Kızına Kıyan Baba: Viyana
İsmail Sert/Şehir, Su ve Venedik
III. Bölüm: Edebiyat ve Şehir
Muhammet Nurdoğan/Divan Şiirinde Şehir Kültürü
Mehmet Narlı/Şiir ve Şehir
Şaban Sağlık/Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Şehir
İsmail Coşkun/İstanbul: Edebiyatın Başkenti
Hayriye Ünal/New York Üçlemesi
Mehmet Ali Aydemir/Süper Kent: Hipergerçekliğin Kent Mitosu
Hüseyin Kandemir/Kimin Petersburg’u: Roman Şehir Petersburg
Necip Tosun/Dublin’in Bilinçaltı: James Joyce
Ahmet Gögercin/Fransız Edebiyatı ve Paris
Ali Emre/Prag Sancısı İçinde Üç Portre: Kafka, Haşek, Kundera
Ercan Yıldırım/Çankaya Kadar Modern ve Seküler; Hacı Bayram Kadar…
Ali Galip Yener/Şehrin Belleği ve Edebiyat Tarihinde İzmir
İshak Yetiş/Nuri Pakdil’in Şehirleri
Mustafa Şerif Onaran/Bir Zamanlar Ankara
IV. Bölüm: Şehir ve Kültür
Cemal Şakar/Şehir Medeniyet Kültür Retoriği
Köksal Alver/Kent ve Kültür Üzerine Notlar
Mustafa Muharrem/Şehirliye Dair
Ali Ayçil/Taşın Gövdesinden Düşürülen Şehir
Aydın Ünal/Seyahat Aşk İmiş…
Mehmet Narlı/Merkezler ve Taşralar
Necati Mert/Şehir İlişkilerinin Adapazarı Özelinde Kısa Tarihi
Mahmut Hakkı Akın/Siyasetin Mekânı Kent
Uğur Çağlak/Kentte Eğlence ve Muhabbet Mekânları
Gökhan Özcan/Sinemanın Şehirlerinde Bir Gezinti
Murat Erol/Taş Duvarlardaki Sesler: Hapishaneler
V. Bölüm: Soruşturma
Süleyman Hayri Bolay/Medeniyet, Kültür ve Şehir
Abdullah Uçman/
Yavuz Demir/Şâr İçinde İntişâr
Turan Koç/
Oğuz Demiralp/
Atasoy Müftüoğlu/Kitaplar, Nehirler, Şehirler…
Ahmet Oktay/Kentlileşmiş Kültür
Veysel Çolak/Medeniyet, Kültür, Edebiyat ve Şehirlerin Dili
Sıdıka Dilek Yalçın/Şehirlerin Dili
Doğan Hızlan/Üç Kavram da İç İçe
Gürsel Aytaç/
Hüseyin Atlansoy/Kent Üzerine Dağınık Notlar
Celâl Fedai/“Ama Bu, Bir Tavşan!..”
Ömer Erdem/
Gökhan Özcan/
Hasanali Yıldırım/Medeniyet Şehrin Çocuğudur
Nalan Barbarosoğlu/Devin Karnında, Uğultularla
Gönül Yonar Utku/Yanılgı Çağında Medeniyet
Abdullah Harmancı/İki Tutku İki Tutsaklık
Şükrü Karatepe/Şehirler Güceniyor
Burhan Sakallı/Her Şehir Bir Sevdadır
Yakup Çelik/Modernlik Kıskacında Şehir ve Şehirli
Mustafa Ak/Şehirlerimizin Konuştuğu Dil
Selçuk Çetin/Şehir ve Şehirliliğe Dair
VI. Bölüm: Albüm
VII. Bölüm: Kaynakça
Yusuf Turan Günaydın/Şehir Edebiyatı Bibliyografyası
A. Yazılar
B. Kitaplar
C. Kitaplarda Bölümler
D. Röportajlar, Açıkoturumlar, Soruşturmalar, Paneller
E. Özel Sayılar
F. Dosyalar/638
G. Şehir Dergileri
