149.”Hece”de suç dosyası
Edebiyatın üç vazgeçilmez teması, başka vazgeçilmez temalar arasından öne çıkıyor. Bunlar aşk, suç ve acı kavramlarıdır. Birbirleriyle de sıkı sıkıya ilişkili olan bu kavramlar; özellikle kurmacanın sacayağı sayılabilir. Hece dergisi, bu üç kavramın edebiyat eserlerindeki tezahürünü böyle bir bağlamda irdelemenin önemine vurgu yapıyor. Bu sayıdaki dosyada ilk olarak “suç” gündeme geliyor.
Bir insan davranışının suç olabilmesi için irade eseri olması gerekir. İrade, “dünyanın darası” (Metin Altıok) olan suçun, edebiyat için özgül değerini belirler. Suç, insanın varoluş amacına ne kadar uzaksa, varoluş amacını bulmaya o kadar da yardımcıdır. Suçun en tipik tanımında sınırları çiğnemek vardır. Demek ki suç, hiyerarşik bir toplumun ürünüdür ve özgür bireyin edimidir. Edebiyat, suçun doğasına eğilirken, aynı zamanda bu hiyerarşiyi ve yoruma açık özgürlüğü de sorgular. Dolayısıyla suç, edebiyata konu olurken aynı zamanda etik bir olay da vuku buluyordur.
Suç, insanoğlu için her bakımdan cezbedici bir kavram gibi görünüyor. Bu cazibenin nedenlerinden biri suçun oldukça göreli olmasıdır. Bu, suçun normların yeniden ve yeniden inşası için kullanılabileceği anlamına da gelir. Bu görelilik, aşırılığı bazı koşullarda bağışlatıcı bir neden olabilir mi? Bu aşırılık, Platon’un tanımıyla “ruhsal bir hastalık” olan suçu, edebiyatçının elinde bir meziyete dönüştürebilir mi? Suçu konu edinen edebiyat eserleri, etik bir tutumu benimsemek suretiyle adaletin tecellisi olarak cezayı da anlatmakla yükümlü müdür? Suçun varlığı ancak kanunun varlığıyla hissedildiğine göre, dayanışma yoluyla –sözgelimi bir milletin bir başka millete karşı işlediği- birlikte işlenen suçlar suç olmaktan çıkmakta mıdır? Edebiyatçının sergüzeşti, Dostoyevski’nin metafizik bağımsızlık dediği türden bir suç işleme özgürlüğünü dolaylı olarak olumlarken, kanun sayesinde selamette yaşamak isteyen sıradan bireyin sergüzeştiyle çatışmakta mıdır? Bu dosya bu ve benzeri soruların yanıtlarını aramaktadır.
“Hece”de şehir dosyası
Haziran 2009
MEDENİYET, EDEBİYAT VE KÜLTÜR BAĞLAMINDA ŞEHİRLERİN DİLİ
Mustafa Şahin/Şehirlerin Ruhu
Hasan Aycın/Çizgi
I.Bölüm: Şehir Kurma Düşüncesi
Korkut Tuna/Şehirin Serüveni
Vefa Taşdelen/Antik Kentlere Doğru
Nazan Bekiroğlu/Çünkü Bir Kent Görkeminin Zirvesindeyken Vurulur: Troya
Halil İbrahim Düzenli/Şehir Kurmak: Turgut Cansever’in Muhayyilesi ve Uygulamaları
Kadir Canatan/Bir Tanımlama Çerçevesi: İslam Kültüründe Şehir Kavramı
Ömer İskender Tuluk/Osmanlı Kent Kimliğinin Mistik Öğeleri: Dini Yapılar ve Mezarlıklar
Alev Erkilet/“Düzgün Aileler” “Yeni Gelenler”e Karşı: Korku Siyaseti…
M. Murat Özkul/Şehir ve Yabancılaşma
Mustafa Aydın/Kent Bağlamında Ailenin Dönüşümü
Abdurrahim Karadeniz/Kentin Çağrısı, Köye Dönüşün İmkânsızlığı…
Mete Çamdereli/Şehir ve Yönetişim
Ayşen Şatıroğlu – Oya Okan/Çarşı: Şehrin Toplumsal Merkezi
Köksal Alver/Mahalleye Giriş
Ertan Özensel/Kent ve Suç Üzerine Genel Bir Yaklaşım
Kenan Çağan/Şehrin Tören Merkezinden İktidar Merkezine Dönüşümü
Dursun Ali Tökel/Mezarlıklar Şehrin Nesi Olurlar?..
Ramazan Yelken/Modernizmin Emlakçı Marketinden Postmodernizmin Binbir Çeşit…
Ali K. Metin/Şehir ve Ötekisi
Hilmi Uçan/Batı Şehri ve Küresel Şehir
II. Bölüm: Medeniyet ve Şehir
Kadir Canatan/İbn Haldun Sosyolojisinde Kent ve Kentleşme
Alpaslan Aliağaoğlu/İslam Şehri
Akif Emre/Yerel ve Evrensel Çözümleme Olarak Osmanlı Şehri
Yücel Yiğit/Balkanlar’da Osmanlı Tarihine ve Mimarisine Dokunmak: Prizren Evleri
Ömer Lekesiz/Mekke ve Medine: Allah’ın ve Peygamberin Şehirleri
Akif Emre/Kudüs’ün Ruhu
Mehmet Harmancı/Şam Portresi İçin Fırça Darbeleri
Cihan Aktaş/Eski Şiraz Bahçeleri
Mustafa Demirci/İslam’ın Ümran Şehri: Bağdat
Âtıf Bedir/Dünyanın Anası: Kahire ve Kütüphane Şehir: İskenderiye
Çiğdem Dürüşken/Roma’nın Dilinden Anlamak
Melek Paşalı/Kızına Kıyan Baba: Viyana
İsmail Sert/Şehir, Su ve Venedik
III. Bölüm: Edebiyat ve Şehir
Muhammet Nurdoğan/Divan Şiirinde Şehir Kültürü
Mehmet Narlı/Şiir ve Şehir
Şaban Sağlık/Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Şehir
İsmail Coşkun/İstanbul: Edebiyatın Başkenti
Hayriye Ünal/New York Üçlemesi
Mehmet Ali Aydemir/Süper Kent: Hipergerçekliğin Kent Mitosu
Hüseyin Kandemir/Kimin Petersburg’u: Roman Şehir Petersburg
Necip Tosun/Dublin’in Bilinçaltı: James Joyce
Ahmet Gögercin/Fransız Edebiyatı ve Paris
Ali Emre/Prag Sancısı İçinde Üç Portre: Kafka, Haşek, Kundera
Ercan Yıldırım/Çankaya Kadar Modern ve Seküler; Hacı Bayram Kadar…
Ali Galip Yener/Şehrin Belleği ve Edebiyat Tarihinde İzmir
İshak Yetiş/Nuri Pakdil’in Şehirleri
Mustafa Şerif Onaran/Bir Zamanlar Ankara
IV. Bölüm: Şehir ve Kültür
Cemal Şakar/Şehir Medeniyet Kültür Retoriği
Köksal Alver/Kent ve Kültür Üzerine Notlar
Mustafa Muharrem/Şehirliye Dair
Ali Ayçil/Taşın Gövdesinden Düşürülen Şehir
Aydın Ünal/Seyahat Aşk İmiş…
Mehmet Narlı/Merkezler ve Taşralar
Necati Mert/Şehir İlişkilerinin Adapazarı Özelinde Kısa Tarihi
Mahmut Hakkı Akın/Siyasetin Mekânı Kent
Uğur Çağlak/Kentte Eğlence ve Muhabbet Mekânları
Gökhan Özcan/Sinemanın Şehirlerinde Bir Gezinti
Murat Erol/Taş Duvarlardaki Sesler: Hapishaneler
V. Bölüm: Soruşturma
Süleyman Hayri Bolay/Medeniyet, Kültür ve Şehir
Abdullah Uçman/
Yavuz Demir/Şâr İçinde İntişâr
Turan Koç/
Oğuz Demiralp/
Atasoy Müftüoğlu/Kitaplar, Nehirler, Şehirler…
Ahmet Oktay/Kentlileşmiş Kültür
Veysel Çolak/Medeniyet, Kültür, Edebiyat ve Şehirlerin Dili
Sıdıka Dilek Yalçın/Şehirlerin Dili
Doğan Hızlan/Üç Kavram da İç İçe
Gürsel Aytaç/
Hüseyin Atlansoy/Kent Üzerine Dağınık Notlar
Celâl Fedai/“Ama Bu, Bir Tavşan!..”
Ömer Erdem/
Gökhan Özcan/
Hasanali Yıldırım/Medeniyet Şehrin Çocuğudur
Nalan Barbarosoğlu/Devin Karnında, Uğultularla
Gönül Yonar Utku/Yanılgı Çağında Medeniyet
Abdullah Harmancı/İki Tutku İki Tutsaklık
Şükrü Karatepe/Şehirler Güceniyor
Burhan Sakallı/Her Şehir Bir Sevdadır
Yakup Çelik/Modernlik Kıskacında Şehir ve Şehirli
Mustafa Ak/Şehirlerimizin Konuştuğu Dil
Selçuk Çetin/Şehir ve Şehirliliğe Dair
VI. Bölüm: Albüm
VII. Bölüm: Kaynakça
Yusuf Turan Günaydın/Şehir Edebiyatı Bibliyografyası
A. Yazılar
B. Kitaplar
C. Kitaplarda Bölümler
D. Röportajlar, Açıkoturumlar, Soruşturmalar, Paneller
E. Özel Sayılar
F. Dosyalar/638
G. Şehir Dergileri
